European Union: Disintegration or a New Beginning?


An exceptionally successful function was held on 23rd June in the forecourt of the Church of the Saviour in the Capodistrian Orphanage in Aegina. Entitled “Capodistrias – Spinelli today – European Union: Disintegration or a New Beginning”, it was organized by the Aegina Association of Active Citizens with the support of the Municipality of Aegina, providing continuity with past initiatives.

In this moving, historic and captivating milieu in Aegina town, a large audience listened attentively, for two-and-a-half hours, to presentations from Messrs. Panagiotis Paspaliaris, Andreas Koukos and Giulietto Chiesa, then contributing observations and comments and asking questions. The mayor of Aegina, S. Sakkiotis, greeted the meeting, emphasizing the special contribution of the Association of Active Citizens to publicizing the Capodistrian heritage of Aegina, modern Greece’s first capital. He announced that there had been a stepping up of the efforts by the Municipality and the Greek government to promote the maintenance and utilization of our island’s Capodistrian buildings, with the relevant works about to get under way shortly, starting with the Kyverneio, for which tenders have already been called.

Opening the function, Mr. Wayne Hall, the key organizer, referred to previous functions of the Aegina Association of Active Citizens under the same title from 2008 onwards, for the purpose of renewing the references to the pioneering and indeed titanic work of Ioannis Capodistrias in Aegina, in Greece but above all in Europe, linking it to that of the architect of the European Union’s first Constitution, Altiero Spinelli.

Subsequently the historian and writer Panagiotis Paspaliaris gave a brilliant presentation of the creative diplomatic achievements of Ioannis Capodistrias as a functionary, and later Foreign Minister, of Russia before, during and after the 1814 Congress of Vienna, marking the end of the Napoleonic Era and the beginning of reorganization of the European continent. He emphasized, among other things, the lean, uncluttered reforming presence of Capodistrias and its contrast with the wasteful, opulent and scandal-ridden presence of the crowned heads of state and their staff whose aim was to restore the old balance of power over the heads of the peoples of Europe. As he said, an examination of the activity of Greece’s first governor leads to the conclusion that he was the most important reforming diplomat promoting democratic principles throughout the European continent. Capodistrias later put the experience and the connections he acquired at that time in the service of the vision for which he was finally to give his life: the emergence of the Modern Greek State.

The journalist and former European parliamentarian Giulietto Chiesa then developed a powerful problematic concerning today’s crisis in Europe, and particularly in the countries of the South, thanking the Association of Active Citizens for giving him the opportunity to become acquainted with Capodistrias and his activity in Europe, foreshadowing Spinelli’s later work in constructing the foundations of the European Union. He stressed how Europe’s democratic deficit is continually widening, highlighting the dominant, and corrosive, role of the world of finance, and particularly the banks, including the European Central Bank, which is a private institution, in undermining European democracy. He made the observation that today’s crisis of the euro is in fact a crisis of the dollar, a consequence of the sub-primes crisis. He proposed a strengthening of democratic institutions in the European Union and specifically the nationalization of the banks of European Union member states and of the European Central Bank (ECB).

He referred to the case of one trillion euros being made available to European banks by the ECB at 1% interest, capital which the banks use for providing loans to southern European countries at 4% interest, reaping significant profit for themselves.

Summarizing the content of the two previous speakers’ addresses, Andreas Koukos, historian, professor at the Military School and President of the Society for the Study of the Work of Ioannis Capodistrias, mentioned his numerous visits to Aegina in recent years to take part in functions, primarily of the Active Citizens and of the Municipality, for study and transmission of the work the Governor, highlighting Capodistrias’ pioneering role in Europe. He referred to the specific allusion to Capodistrias made by Henry Kissinger in his writings, describing him as Europe’s constitutional referee. He also announced the forthcoming publication by the society of which he is president of important new archival sources on Capodistrias in a number of European countries. Emphasizing the importance of historical archival research and of the archives themselves, A. Koukos reminded the audience of the unique value of the small local Capodistrian archive of Aegina, Greece’s first state archive, and the need to maintain its accessibility.

In the protracted and intense discussion that followed there was much airing of citizens’ profound concern and anxiety in the face of the long-term structural crisis through which we are living and there was a call for the drawing-up of an Aegina declaration for democratization of the European Union in the spirit of Ioannis Capodistrias and Altiero Spinelli. A proposal by the Association of Active Citizens is under discussion with the Municipality for European recognition of the work of Capodistrias and indeed the naming of an official building in Brussels as a tribute to the Governor.

Alexis Krauss

More information on the speakers

Η Ευρωπαϊκή Πολιτική του Ιωάννη Καποδίστρια

Η Ευρωπαϊκή Πολιτική του Ιωάννη Καποδίστρια (αναδημοσίευση από ανάρτηση στην ιστοσελίδα της Εταιρείας Μελέτης Ιωάννη Καποδίστρια) Από τον κ. Ανδρέα Κούκο Ιστορία εικονογραφημένη, τεύχος 505, Ιούλιος 2010, αφιέρωμα στον Ιωάννη Καποδίστρια Έχω την αίσθηση – και όσο περισσότερο μελετώ το έργο του αυτή η αίσθηση γίνεται εντονότερη – ότι ο Καποδίστριας ακόμα και σήμερα παρ’ όλες τις σημαντικές μελέτες που έχουν δημοσιευτεί γι’ αυτόν, και παρ’ όλες τις τιμές που του έχει προσφέρει η πολιτεία δεν έχει πάρει τη θέση που δικαιωματικά του ανήκει στη συνείδηση των Ελλήνων. Και όμως πολλά θα είχαμε να διδαχθούμε και εμείς σήμερα, αν στρέφαμε προς αυτόν τη σκέψη και την αγωνία μας. Τα όρια και οι διαστάσεις της πολιτικής που – από τα τέλη του 1814 – ο Ιωάννης Καποδίστριας αγωνίστηκε να επιβάλλει στην Ευρώπη δεν έχουν αποτιμηθεί. Δεν είναι άδικο λοιπόν να πούμε ότι ο Καποδίστριας εξακολουθεί ακόμα και τώρα να βγαίνει μέσα από το σκοτάδι, μέσα από τα αδημοσίευτα ακόμα αρχεία των Ευρωπαϊκών Μεγάλων Δυνάμεων της εποχής του, μέσα από την αλληλογραφία του και τα δημόσια έγγραφα, πολλά από τα οποία δεν φέρουν την υπογραφή του, αλλά που είναι φανερό ότι αυτός τα είχε συντάξει. Η πολυδιάστατη ευρωπαϊκή πολιτική του μπορούμε να … Continue reading

Διαρροή στο «άγιο δισκοπότηρο» της Ιερής Συμμαχίας

«…Αυτό το γράμμα θα σε βρει ίσως θυμωμένο, ίσως χαρούμενο –αμφιβάλλω, ίσως απασχολημένο –είμαι σίγουρη. Άραγε ο παλμός σου χτυπάει γρήγορα ή αργά; Αργά ελπίζω. Γιατί αν δε χτύπαγε καθόλου θα ήσουν ήδη νεκρός. Έχεις ποτέ κάνει τον Άγιο Ιωάννη να το νιώσει;» Έτσι τελειώνει το γράμμα της Βαρόνης Lieven της 23ης Φεβρουαρίου 1822 προς τον εραστή της, πρίγκιπα Metternich, τον μεγάλο ανακριτή της Ευρώπης, όπως τον αποκαλούσαν οι διπλωμάτες της εποχής. Τον μεγαλύτερο διπλωμάτη όλων των εποχών, όπως εσφαλμένα τον χαρακτήρισε ο Henry Kissinger. Ποια είναι όμως η Βαρόνη και ποιος ο Άγιος Ιωάννης; «Άγιος Ιωάννης της Αποκάλυψης» ή «άντρας με το στυλ της Αποκάλυψης», ήταν το παρατσούκλι που είχε δώσει ο ίδιος ο Metternich στον υπουργό Εξωτερικών της Ρωσίας Ιωάννη Καποδίστρια. Η βαρόνη, αργότερα πριγκίπισσα Lieven, ήταν σύζυγος του πρεσβευτή της Ρωσίας στο Λονδίνο, του βαρόνου Lieven. Στην πραγματικότητα η ίδια ήταν που κινούσε τα νήματα της πρεσβείας. Ήταν ακόμη ερωμένη του Metternich από το 1818 και αλληλογραφούσε σχεδόν καθημερινά μαζί του. Οι σύγχρονοί της και οι μετέπειτα ιστορικοί συμφωνούν ότι στην ουσία ήταν κατάσκοπος του Metternich. Δύο γράμματα άλλαξαν την Ιστορία Το παραπάνω απόσπασμα αποδεικνύει ότι η βαρόνη ήταν ενήμερη για τις προσπάθειες του Metternich να διώξει … Continue reading

Ο Καποδίστριας ώς διπλωμάτης 1808 – 1818

(Ομιλία που έγινε στις 27 Ιουνίου 2012 στα πλαίσια της «Εμβδομάδας του Γκιώνη» στην Οικία Καραπάνου, Αίγινα) Εδώ στην Αίγινα και στην πατρίδα μου στο Ναύπλιο είναι πάρα πολύ λίγοι όσοι θυμούνται τον Καποδίστρια. Όσο μελετώ για το θέμα αυτό και όσο γράφω διάφορα άρθρα εκτός της βιογραφίας του, αισθάνομαι σα να αποκαλύπτω μια κρυφή ιστορία, μια μυστική ιστορία, παρόλο που είμαι ορθολογιστής. Πολλές φορές επίσης πιάνω τον εαυτό μου να βρίσκομαι σε αντιπαράθεση με την επίσημη ιστοριογραφία και με αυτά τα οποία μας έχει μάθει για τον Καποδίστρια. Αυτό οφείλεται σε δύο λόγους: Ένας λόγος είναι ότι κανένας δεν μπόρεσε μέχρι τώρα να μελετήσει σε βάθος και σε πλάτος όλη τη δραστηριότητα του Καποδίστρια, από τότε που έγινε «πρωθυπουργός» των Ιονίων Νήσων, μέχρι που έγινε κυβερνήτης της Ελλάδας. Από πού πέρασε, πού ταξίδεψε, σε ποιες γλώσσες άφησε ίχνη, σε ποια αρχεία βρίσκονται όλα αυτά. Κανένας δεν έχει την εποπτεία του θέματος σε όλο το βάθος και το πλάτος. Η βιβλιογραφία είναι για μένα φτωχή, περιορίζεται σε Έλληνες ιστοριογράφους και σε ένα σπουδαίο Ρώσο ιστοριογράφο και μελετητή των αρχείων, τον Γκριγκόρι Αρς. Και σε κάποιους ακόμα… ενδεικτικά θα αναφέρω τον Πολυχρόνη Ενεπεκίδη που έχει κάνει σπουδαία δουλειά στα αρχεία … Continue reading

Η εισήγηση του Π. Πασπαλιάρη «Ο Καποδίστριας σώζει τη Γαλλία»

Το κείμενο της εισήγησης του ιστορικού Παναγιώτη Πασπαλιάρη για την ημερίδα που διοργάνωσε ο Δήμος Αίγινας στίς 27/1/2013 στο πλαίσιο των εορταστικών εκδηλώσεων για την επέτειο άφιξης – ορκωμοσίας του Ιωάννη Καποδίστρια στην Αίγινα (26-1-1828)Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα εκδηλώσεων του 1ου Δημοτικού Σχολείο Αίγινας Ο Καποδίστριας σώζει την Γαλλία. Για τον Ταλλεϋράνδο ο Ναπολέων είπε πώς έκανε δυο λάθη μαζί του. Πρώτον, ότι δεν ακολούθησε τις συμβουλές του. Δεύτερον, ότι δεν τον κρέμασε όταν αποφάσισε να μην τις ακολουθήσει. Ο Σάρλ Μωρίς ντε Ταλλεϋράν-Περιγκόρ είχε εργαστεί για όλους τους μονάρχες της Γαλλίας και τους είχε προδώσει επίσης όλους. Πίστευε στο μεγαλείο της Γαλλίας, πιο πολύ όμως στο προσωπικό του μεγαλείο. Πολλοί σύγχρονοι Έλληνες και ξένοι πολιτικοί τον έχουν ψηλά στην εκτίμησή τους. Θεωρούν ότι ήταν πολύ μπροστά για την εποχή του. Κάθε μεγάλη συμφωνία που έκλεινε για την Γαλλία, όπως η πώληση της Λουιζιάνα στις Η.Π.Α. απέφερε πολλά εκατομμύρια στο προσωπικό του ταμείο. Φέτος συμπληρώνονται 2 αιώνες από τη μάχη των Εθνών. Στις 19 Οκτωβρίου του 1813 η Γαλλία ηττήθηκε στη Λειψία από τους ενωμένους στρατούς της Ρωσίας, της Αυστρίας, της Πρωσίας και της Σουηδίας. Ο Ναπολέων υποχώρησε με βαριές απώλειες και οι σύμμαχοι επιτέθηκαν στη Γαλλία. Αφού έδιωξαν … Continue reading